Fatımiler

Fatımiler

10. ve 12. yüzyıllar Kuzey Afrika ve Mısır’da saltanat süren Müslüman hükümdarlar sülalesi. Sülalenin kurucusu Ubeydullah’dır (862-934). Rakkada’da son Aglebi hükümdarını devirerek Mehdi unvanını takınan Ubeydullah, Afrika’da Şiiliğin İsmailiye mezhebini yaymıştır. Fatımiler kendilerinin Peygamber’in kızı Fatma’nın soyundan geldiklerini, yani Alioğulları’ndan olduklarını öne sürmüşlerdir, Fatımi halifeleri egemenliklerini Kuzey Afrika’da yaymak için çalışırlarker, haricilerle Sünniler’in güçlü muhalefeti ile karşılaşmışlardır. Kuruluş yıllarında devletin merkezi Tunus’ta Mehdiye iken, halife Muizz Allah (952-975), zamanında bütün Kuzey Afrika, Batı’ya kadar ele geçirildi. 973′te halife de Kahire’ye yerleşince Kahire başkent oldu. Daha sonra Fatımiler egemenliklerini Mekke, Medine ve Yemen’e kadar yaydılar, ancak Surye ve Filistin’e sürekli yerleşemediler. Halife Muntasır’ın uzun süre halifeliği döneminde (1036-1094) en geniş sınırlara ulaşıldı. Fakat doğuda Selçuklular’ın büyüyüp gelişmesi Fatımiler’in aleyhine oldu, 1071′de Kudüs, 1076′da Şam Selçuklular’ın eline geçti. Daha önce Kuzey Afrika’da da Ziriler 1048′de Fatımi boyunduruğundan kurtulmuşlardı. Ayrıca Haçlı orduları da saldırılarda bulundu. Fatımiler Mısır’da merkezi bir yönetim ve kararlı bir ekonomik durum sağladılar. Saltanatları döneminde dini hoşgörü oldukça genişti. Hıristiyan ve Museviler önemli mevkilere, hatta vezirliğe yükselebiliyorlardı. 12. yüzyılın sonlarına doğru halifelerin tahta çıkmaları ağır bunalımlar yarattı. Mısır, Haçlı saldırılarına dayanamadı, 1050′den itibaren iktidarı vezirler ele aldılar; bunlardan Selahaddin Eyyubi 1171′de Şii Fatımi halifeliğine son verip, hutbeyi Abbasi halifesi adına okutarak, Mısır’da yeniden Sunni egemenliğini sağladı.

Bu makaleyi Bolcasohbet.net’i kaynak olarak belirttiğiniz takdirde sitelerinizde yayımlayabilirsiniz.

Etiketler: fatımi tarihi, fatımiler devleti, fatımiler kimdir