Emile ya da Eğitim Üstüne

Jean-Jacques Rousseau’nun bir çocuğun eğitimini konu alıp işleyen romanı (1762). Yazar eserinde, doğa ile kültür arasındaki çatışmaya bir çözüm araştırırken, 18. yüzyıl Avrupa toplumunda yaşamaya hazırlanan bir insanı doğal yoldan, doğa içinde eğitmeyi öngörür ve tasarısını uygular. Anasız, babasız ve balbumu gibi etkilenmeye hazır saydığı “Emile”‘i eğitmeni ile baş başa bırakır. “Tanrı’nın yarattığı her şey iyidir” ilkesine inanan eğitmen onu eğitmeye değil, doğal olarak geliştirmeye çalışır. Emile, her bilgiyi doğa ile ilişki kurarak kendi kendine öğrenir. Yirmi yaşına gelince, tıpkı kendisi gibi yetişmiş bir kızla (Sophie) karşılaşıp evlenir.

Bir ütopya niteliğinde olan Emile romanı, eğitimcileri ve filozofları, yüzyıllar boyunca düşündürmüş ve etkilemiştir. Ezbercilikten uzak, gözleme ve deneye dayalı, öğretmenin değil, öğrencinin etkinliğine yer veren çağdaş eğitim sistemlerinin oluşmasında bir romanın önemli etkisi olmuştur.