Mayıs 2009 için Arşiv


Fetret Devri

Pazartesi, 18 Mayıs 2009

Fetret Devri

Fetret Devri

Osmanlı Devleti’nde 15. Yüzyıl’ın başında otorite yokluğu ve düzen bozukluğu ile belirgin 11 yıllık bir dönem (1402-1413). Yıldırım Bayezit’in Ankara Savaşı’nda Timur’a yenilip tutsak düşmesiyle başlar. Kardeşler arasındaki taht çekişmeleriyle, karşılıklıklarla sürer ve Çelebi Sultan Mehmet’in, kardeşlerini yenip tek başına devletin başına geçmesiyle son bulur. Taht kavgası Yıldırım’ın oğulları Süleyman, İsa, Musa ve Mehmet çelebiler arasında oldu. (daha fazla…)


Fetişizm

Pazartesi, 18 Mayıs 2009

Fetişizm

Fetişizm

İlkel kavimlerde put gibi kutsal ve uğurlu sayılan cisimlere tapınma şeklinde görülen dinsel inanç. Bu amaçla kullanılan fetişler, çoğunlukla garip insan biçimlerinde küçük putlardır.

Bundan benzetme yapılarak bir cisme, bir eşyaya (çorap, külot, tarak, vb.) cinsel ilgi ve bağlılık duyma şeklinde beliren cinsel sapıklığa da fetişizm denir. Duygusal yönden gereğince olgunlaşmamış kişilerde görülür.

İlkel kavimlerde görülen fetişizm, bu kavimlerin yaşadıkları doğal koşulların, doğa güçlerinin onlarca anlaşılmaz olan esrarlı gücü karşısında duyulan güçsüzlüğün sonucudur. Bu inançta büyünün de büyük önemi vardır. (daha fazla…)


Fethiye

Pazartesi, 18 Mayıs 2009

Fethiye

Fethiye

Muğla iline bağlı ilçe ve bu ilçenin merkezi olan kent. İlçenin nüfusu 127.620, yalnız kentin nüfusu 25.783 (1990 sayımına göre). İlçe toprakları genellikle dağlıktır. Sınırları içindeki en yüksek doruk Göktepe’dir (2.254 m.) Önemli bir bölümü ormanlık olmakla birlikte düzlük yerlerde tahıl, baklagiller, tütün ve susam yetiştirilir. İlçede zengin krom yatakları vardır.

Fethiye kenti, kendi adını taşıyan korunaklı körfezin doğrusunda bir limandır. 1957′de önemli bir deprem geçirerek yıkılmış, yeniden yapılmıştır. Eski adı Megri idi. Yakınında Likyalılar zamanından kalma Telmessos kentinin kalıntıları ve kayalara oyulmuş mezarlar vardır. (daha fazla…)


Ferromagnetizma

Cumartesi, 16 Mayıs 2009

Ferromagnetizma

Magnetizma

Demir gibi, magnetik geçirgenliği 1′den yüksek olan ve magnetik alan ortadan kalktığı halde mıknatıslığı devam eden maddelerin gösterdiği özellik. Demirden başka nikel, kobalt ve bazı demir alaşımları da aynı özelliği gösterir. Bütün bu cisimler daima indükleyici magnetik alan yönünde mıknatıslanır ve alan şiddetiyle oran olarak mıknatıs gücü belli bir sınıra kadar yükselebilir. İndükleyini anlan ortadan kalkınca bu cisimler mıknatıslılıklarını koruduklarından, ancak birincisine ters yönde ikinci bir indükleme alanı uygulanarak eski durumlarına getirebilirler. Su verilmiş çelik gibi “sert” denen maddeler daimi mıknatıs yapımında kullanılır. Buna karşılık yumuşak demir ve alaşımları mıknatıslılığı çabuk yitirdiklerinden kesik mıknatıslama işlerinde kullanılırlar. (daha fazla…)


Ferrari

Cumartesi, 16 Mayıs 2009

Ferrari

Ferrari

İtalyan yarış, spor ve büyük turizm otomobili markası. SEFAC firması tarafından Modena’da yapılmaktadır. Şirketin ilk kurucusu mühendis Enzo Ferrari’dir. Onun 1947′den 1960′a kadar yönettiği firma, bu tarihte şimdiki şirkete geçti. Şirketin arabaları binlerce kez yarış kazandı ve yapımcılar arasında da birçok kez dünya şampiyonu oldu. (daha fazla…)


Feribot

Çarşamba, 13 Mayıs 2009

Feribot

Feribot

Araba vapuru. Eskiden yalnız trenleri ya da vagonları bir kıyıdan diğer kıyıya taşıyan vapurlara denirdi. Bu çeşit vapurlar özellikle köprü kurulamayacak geniş sularda, iki yaka arasında demiryolu bağlantısı kurarak katarların sürekliliğini sağlamaya yarar. Günümüzde bu tür feribotlara otomobilleri taşıyan feribotlar da katıldı. Daha doğrusu uzak limanlara yolcularla birlikte otomobillerini de götürecek vapurlar yapıldı ve bunlara da feribot dendi. Özellikle turizm mevsiminde önem kazanan bu taşıtlar, karadan gidilmesi uzun süren yolları da kısaltmaktadır. (daha fazla…)


Ferhat ile Şirin

Çarşamba, 13 Mayıs 2009

Ferhat ile Şirin

Ferhat ile Şirin

Doğu Edebiyatı’nda (İran, Türk) ünlü bir aşk öyküsü. Doğu edebiyatlarındaki kavuşmasız ve sevgili için olmadık öz verilere dayalı aşk öyküleri dizisinden (Kerem ile Aslı, Leyla ile Mecnun, Arzu ile Kamber, vb.) biridir. Yer yer manzum bölümleri olan öykünün özeti şöyledir : Erzen’in kadın hükümdarı Mehmene Banu kız kardeşi Şirin için bir köşk yaptırır. Köşkün duvarlarını süslesin diye nakkaş Ferhat’ı görevlendirir. Ferhat da Şirin gibi gençtir. Bu sırada tanışır ve birbirlerini severler. Mehmene Banu Şirin’i ona vermez. Ferhat komşu kentin (İran’da Hürmüz, Türkiye’de Amasya) hükümdarı Hürmüz Şah’a sığınır. Şah, Mehmene Banu’dan Şirin’i Ferhat için ister, vermeyince ona savaş açar ve Şirin’i zorla alır. Ne var ki kendisi de Şirin’e tutulur. Ferhat’ın işini güçleştirmek için bir dağın ötesindeki suyu kente akıtmasını, ancak ondan sonra Şirin’e kavuşabileceğini söyler. Ferhat dağı deler, tam suyu akıtmak üzere iken şahın dadısı Ferhat’a Şirin’in öldüğünü söyler. (daha fazla…)


I. Ferdinand

Çarşamba, 13 Mayıs 2009

I. Ferdinand (1503-1564)

I. Ferdinand

Habsburg sülalesinden Avusturya İmparatoru. Güzel Filip’in oğlu Germen İmparatoru 5. Karl’ın küçük kardeşidir. Macar Kralı’nın kız kardeşi ile evlenince ağabeyi 5. Karl, Hamburg devletlerinden beşinin (Yukarı ve Aşağı Avusturya, İstirya, Krintiya, Slovenya) egemenliğini ona verdi. Kayınbiraderi Macar Kralı’nın Mohaç Savaşı’nda ölmesi üzerine Macar krallığına seçildi. Ancak Osmanlılar’ın himayesindeki Erdel Beyi de Macar Kralı seçilince savaş çıktı. Ferdinand Yanoş’u yenerek Budin’i aldıysa da Osmanlı Devleti’ne karşı sekiz yıllık bir antlaşma imzalayarak Osmanlı Devleti’ne vergi vermeyi kabul etti (1562). Ağabeyi 5. Karl’ın tahttan vazgeçmesi üzerine yönetimi ele alarak, 1558′de imparator oldu. Ferdinand Hristiyanlar arasında din anlaşmazlıklarını yumuşatmaya çalışmasıyla tanınmıştır. (daha fazla…)


Fenomenizm

Pazartesi, 11 Mayıs 2009

Fenomenizm

Fenomenizm

Fenomenlerden, yani zaman ve mekân içinde ortaya çıkan ve deney konusu olabilen olgulardan, görüntülerden başka hiç bir şeyin varolmadığını öne süren felsefe öğretisi. Değişik derecede olmak üzere idealist felsefe görüşlerini içerir. Berkeley’e göre madde yoktur, madde diye gördüğümüz ya da algıladığımız şeyler belleğimizin, ruhumuzun kuruntularıdır. David Hume bedenin bile gerçekliğinden kuşku duyar. Kant ise ruhtan ayrı bir öz, bir kendine-şey (numen) bulunduğunu, ancak insanların onları gerçek haliyle bilemeyeceğini, yalnız onların görüntülerini etkilerini (fenomen) algılayabileceğini öne sürer. (daha fazla…)


Fenol

Pazartesi, 11 Mayıs 2009

Fenol

Fenol

Taşkömürü katranında bulunan benzen türevi (C6H5OH). 1834′te bulunmuştur. Taşkömüründen elde edilebileceği gibi petrol ürünlerinden benzenden de elde edilebilir. Fenol renksiz katı bir maddedir. 43 °C’de erir, suda çözünür, oldukça yakıcı ve zehirlidir. Boyaların, ilaçların, patlayıcı ve plastik maddelerin bileşimine girer. Sulu eriyiği antiseptik olarak kullanılır. (daha fazla…)