Farmakoloji
İlaçların kökenini, niteliklerini ve kimyasal özelliklerini inceleyen bilim. İlaçlar kökenlerine (madensel, hayvansal, bitkisel), kimyasal yapılarına göre ve tedavi bakımından etkinliğine (antibiyotik, iltihap önleyici ya da giderici, kalp kuvvetlendirici, vb.) göre sınıflandırılır. (daha fazla…)
Fare
Kemirgen memeli küçük hayvan. En iyi bilinen türü ev faresidir (Mus musculus). Yaşan koşullarının elverişsiz olduğu yerlerde barınmaz, genellikle yerleşim bölgelerinde yaşar. Kırlarda yaşayanlar toprağa yuva yaparak, içini yosunla döşer. Yılda 5-6 kez yavru doğurur. Gebelik süresi 25 gündür.
Fare sevimli görünüşüne karşılık oldukça zararlıdır. Evlerdeki, işyerlerindeki her şeye, çamaşırlara, yatak yorgana, kitaplara, kâğıtlara, her türlü tahıl tanelerine büyük zarar verir. Düşmanları kediler ve yırtıcı kuşlardır. Evlerde kapan kurularak ya da fare zehiri kullanılarak öldürülür. (daha fazla…)
Michael Faraday (1791-1867)
İngiliz fizik ve kimya bilgini. Taş kömürü katranında benzeni keşfetti ve hemen hemen bütün gazların sıvılaştırılmasını gerçekleştirdi. Mıknatısın elektrik akımı üzerinde etkisini gözlemleyerek elektrik motorunun ilkesini buldu. 1831′de elektromagnetik indüksiyonu gerçekleştirdi, 1833′te elektroliz kuramını kurdu. Sonra 1843′te elektrostatikte, elektriğin korunumu ilkesini doğruladı, etkiyle elektriklenme kuramını ortaya koydu ve oyun bir iletkenin (Faday kafesi) elektrik etkileri için perde olduğunu gösterdi. (daha fazla…)
Farabi Ebu Nasr Muhammed bin Muhammed bin Tarhan bin Uzlug (870 – 950)
İslam düşünürü. Türkistan’da Farab yöresinde doğdu. Genç yaşta öğrenim için Bağdat’a gitti. Bağdat o zamanın bilim ve kültür merkeziydi. Orada zamanın ünlü bilginlerinden, bu arada bazı Hıristiyan düşünürlerinden mantık ve dil dersleri aldı. Arapça’yı çok iyi öğrendi. Eski Yunan düşünürlerini, özellikle Aristoteles’i inceledi. Zamanında fazla tanınmamasına karşın ölümünden sonra Batı’da Ortaçağ Hıristiyan düşünürlerinin ilgisini çekerek ün kazandı. Farabi kendinden önce ve sonra gelen İslam düşünürleri arasında Batı’nın en çok başvurduğu kaynaklardan biri oldu. Batılılar onu Alpharabius adıyla tanımaktadır. (daha fazla…)
Familya
Ortak özelliklerinden dolayı aynı aileden sayılan hayvan ve bitki topluluğu. Örneğin baş, göz, diş, pençe, beslenme, bakımından birbirine çok benzeyen aslan, pars, kedi, kaplan, jaguar, puma, vaşak, çita aynı familyadan (kedigiller) sayılır. Aynı şekilde arpa, buğday, yulaf, çavdar gibi bitkiler de yaprak, sap ve çiçekleriyle, tane yapılarıyla birbirine çok benzedikleri için aynı familyada toplanır. Familyalardan oluşan daha büyük benzer canlı topluluklarına takım, familyadan bir derece küçük birbirine çok daha benzer canlı toluluklarına da cins adı verilir. (daha fazla…)
Falaka
Eskiden suçluları, özellikle suçlu öğrencileri cezalandırmak için kullanılan bir işkence aleti. Kalınca bir sopa ile bunun iki ucuna bağlı kalın bir ipten oluşmaktaydı. Cezalandıralacak kimsenin ayakları bu iple sopanın arasına sıkıştırıldıktan sonra, sağdan sola iki kişi tarafından biraz havaya kaldırılır, üçüncü bir kişi de onun ayak tabanlarına bir başka sopa ile, belirlenen sayıda vururdu. Bu cezaya falakaya çekmek veya falakaya yatırmak denirdi. Bu cezanın eğitici yöne ve üstünlüğü olduğuna inanılırdı. (daha fazla…)
Fakülte
Bir üniversiteye bağlı olarak belirli bir temel bilim dalında yüksek düzeyde eğitim, bilimsel araştırma ve yayın yapan; kendisine enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluşlar bağlanabilen yüksek öğretim kurumu. Fakülte, üniversite öğretiminde bilim ve yönetim özerkliği bakımından ana birimdir. Bir üniversitede çeşitli ana dallarda birkaç ya da birçok fakülte bulunur. Fakültenin başında bulunan yönetici öğretim üyesine dekan denir. Dekanlar Yüksek Öğretim Kurulu’nca (YÖK) üç yıl için seçilir, görev süresi dolan eski dekan yeniden seçilebilir. Fakültenin diğer yönetim organları fakülte kurulu fakülte yönetim kuruludur. Fakülte kurulu akademik bir organdır, fakültenin daha çok bilimsel yönetimiyle ilgili görevleri yapar. Yönetim kurulu ise idari bir organdır, fakültenin yönetiminde dekana yardımcı olur. (daha fazla…)
Fakirizm
Hint fakirlerinin gösterdiği olağanüstü bir güce bağlanan hünerler. Fakirlerin bu hünerleri (kaskatı kesilme, nesneleri uzaktan etkileme, hareket ettirme, suyu ateşsiz kaynatma, havaya atılan ipin yere düşmemesi, vb.) gibi bir güce dayanarak gerçekleştirildiklerine uzun süre inanıldı. Fakat bilimsel incelemeler bu günerlerin hiç de olağanüstü bir kaynağa dayanmadığını ortaya çıkardı, bir kısım illüzyoncular (Donato, Dickson, Pickmann, Heuzé, vb.) hiçbir gizemli güce başvurmaksızın aynı hünerleri gerçekleştirdiler. Bazı bilginler de bu sözde mucizelerin gerçek mekanizmasını ortaya çıkarıp açıkladılar. (daha fazla…)
Faiz
Ödünç alınan paraya karşılık verilen kâr. Belli bir süre için belli bir oran üzerinden anlaşma ile kararlaştırılır. Faiz oranı denilen bu miktar devlet tarafından da belirlenebilir. Faiz sınırı para politikasının önemli silahlarından biridir. Bir ülkede para değerinin düşmesini önlemek için faiz oranları yükseltilebilir, çünkü paranın faizi yükselince bu paraya karşı istem artar, dolayısıyla paranın değeri yükselir. Aynı biçimde ülkede enflasyon varsa bu politika kredilere istemi azaltacağından (çünkü krediler faiz oranında pahalı olacaktır) enflasyoncu gidişi bir süre frenleyebilir. Ancak yüksek faiz, bankaların para maliyetini artırdığından, kredi faizlerini de yukarı çeker. Sonuçta pahalı para, pahalı üretime, bu da yine enflasyonist ortama zemin hazırlar. (daha fazla…)
Fahrenheit
Alman fizikçi Gabriel D. Fahrenheit’ın (1686-1736) bulduğu sıcaklık birimi. Günümüzde yalnız Birleşik Amerika ve İngiltere’de kullanılmaktadır. Bilgin sıvı ölçerler yaptı, ispirtolu ve cıvalı termometrelere son biçimlerini verdi, sonra termometreyi yeni bir ayrımla derecelendirerek kendi adını verdi. Bunda suyun donma noktası 32 ºF, kaynama noktası 212 ºF’dir. Santigrad derecesinde bu değerler 0 ve 100 derecedir. Fahrenheit dereceyi santigrada çevirmek için şu formül uygulanır : t ºF = 5/9 (t-32) ºC (daha fazla…)
Site içerisinde bulunan tüm materyaller Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenmiştir. İzinsiz kullanılması, kopyalanması veya değiştirilmesi suçtur.