Nisan 2009 için Arşiv


Fauna

Salı, 28 Nisan 2009

Fauna

Fauna

Herhangi bir yerde ya da ortamda yabani olarak sürekli ya da mevsimlik aşayan hayvan türlerinin tümü. Söz konusu türlerin çok olup olmaması önemli değildir. Faunaların coğrafi dağılımı birçok etmene bağlıdır. Bir tür nerede beslenebiliyorsa, tehlikede değilse, neresinin iklim ve doğası (ağaç, kayalık, akarsu) kendisine elverişli ise orada yerleşir. Ancak kendisine elverişli böyle bir biyotopu bulamabilmesi için aşılmaz engellerin (kara hayvanları için deniz, ova hayvanları için yüksek dağlar, vb) bulunmaması gerekir. Bu çeşit engeller ortadan kalktığı zaman faunalar büyük sarsıntıya uğrar (daha fazla…)


Fatih Camii ve Külliyesi

Salı, 28 Nisan 2009

Fatih Camii ve Külliyesi

Fatih Camii

İstanbul’da Fatih Sultan Mehmet’in yaptırdığı cami ve külliye. Cami inşaatına 1463 yılında Bizans devrinden kalma Havariyun Kilisesi’nin kalıntıları üzerinde başlandı ve 8 yılda tamamlandı. Şimdiki Fatih semtinde bulunan caminin mimarının da adı Sinan’dır. Anca Büyük Sinan’dan ayırt etmek için buna Sinan-ı Atik denir. Bu cami 1771 yılında bir değremde hemen hemen tamamen yıkılmış, bugünkü cami 3. Mustafa tarafından yaptırılmıştır.

Fatih yaptırdığı camiin kuzey ve güney taraflarına ek binalar yaptırarak buraları medrese haline getirmişti. Bu medrese o dönemin ilk üniversitesiydi. (daha fazla…)


Fatih

Salı, 28 Nisan 2009

Fatih

Fatih

İstanbul’da bir semt ve bu semt çevresini içeren ilçe. İlçenin nüfusu 462.464 (1990). İstanbul’un Atatürk Köprüsü’nden Yenikapı’ya giden Atatürk Bulvarı ile batıdaki kara surları arasında kalan Fatih, Aksaray, Kocamustafapaşa, Şehremini, Çarşamba, Fener, Balat gibi semtleri de içerir. (daha fazla…)


Fatımiler

Pazar, 26 Nisan 2009

Fatımiler

Fatımiler

10. ve 12. yüzyıllar Kuzey Afrika ve Mısır’da saltanat süren Müslüman hükümdarlar sülalesi. Sülalenin kurucusu Ubeydullah’dır (862-934). Rakkada’da son Aglebi hükümdarını devirerek Mehdi unvanını takınan Ubeydullah, Afrika’da Şiiliğin İsmailiye mezhebini yaymıştır. Fatımiler kendilerinin Peygamber’in kızı Fatma’nın soyundan geldiklerini, yani Alioğulları’ndan olduklarını öne sürmüşlerdir, Fatımi halifeleri egemenliklerini Kuzey Afrika’da yaymak için çalışırlarker, haricilerle Sünniler’in güçlü muhalefeti ile karşılaşmışlardır. Kuruluş yıllarında devletin merkezi Tunus’ta Mehdiye iken, halife Muizz Allah (952-975), zamanında bütün Kuzey Afrika, Batı’ya kadar ele geçirildi. (daha fazla…)


Faşizm

Pazar, 26 Nisan 2009

Faşizm

Mussolini

Dar anlamda, I. Dünya Savaşı’ndan sonra Mussolini’nin İtalya’da kurduğu totaliter devlet sistemi. Geniş anlamda, tekelci kapitalizmin egemenliğine dayanan tutucu totaliter rejim.

İtalya’da faşizm, savaş sonrasında 1919′da Mussolini’nin karagömlekliler denen savaşçı milis gücünü kurmasıyla başladı. Orta burjuvaziden gelen bu karagömlekliler sosyalist eğitimli bir program çevresinde toplanmış koyu milliyetçilerdir. Toplumsal karışıklıkların (ayaklanmalar, grevler) artması ve sol akımların ilerlemesi üzerine hareket, hızla geleneksel sağın antiparlamenter ve antikomünist görüşlerini benimsedi. Faşistler kendilerini, düzenin koruyucusu ve devletin yardımcı gücü ilan ettiler ve grevleri kırmaya, sol yöneticilere karşı şiddet, yıldırma ve öldürme hareketlerine giriştiler. Bankacılarla sanayicilerin desteğini sağladılar, ordu ise çekimse davrandı. Bunun üzerine faşist hareket ülkede, özellikle orta sınıflar arasında hızla gelişti. (daha fazla…)


Faşing

Pazar, 26 Nisan 2009

Faşing

Faşing

Almanya’da çeşitli eğlencelerin düzenlediği hafta, Hristiyanların Kül Çarşambası adını verdikleri yortudan önceki üç günlük süreyi kapsar. Bu süre içinde Almanya’da eğlenceler, alaylar, oyunlar düzenlenir, sokaklarda, parklarda, bahçelerde, meyhanelerde topluca eğlenilir. Baharda Paskalya’dan önceki günlerde yapılır ve bir bakıma ilkbahar şenliği olarak nitelenir. (daha fazla…)


Fasulye

Cumartesi, 25 Nisan 2009

Fasulye

Fasulye

Baklagillerden bir bitki (Phascolus) ve onun tanesi. Bir yıllık sarılgan bir bitkidir. Yaprakları üçlü bileşik, çiçekleri kelebeğimsidir. Pek çok türü vardır. Mungo fasulyesi (Phaseolus mungo), Uzakdoğu’da değişik renkte küçük taneli bir fasulyedir. Madagaskar fasulyesi, İspanyol fasulyesi pek tutulmaz. Bilinen bahçe fasulyesi (Ph. vulgaris) en yaygın türdür ve pek çok çeşidi vardır: çalı fasulyesi, ayşe kadın fasulyesi, sırık, şeker, boncuk, barbunya, fasulyesi, vb. Fasulye, tanesi (kuru fasulye) besleyici bir sebzedir. (daha fazla…)


Fasıl

Cumartesi, 25 Nisan 2009

Fasıl

Fasıl

Klasik Türk Müziği’nde konser programı. Konserde eserler aynı makamdan ulaşmak koşuluyla formlarına göre sıralanarak çalınır ve okunur. Önce peşrev yapılır, sonra sıra ile beste, ağır semai, çeşitli şarkılar, yörük semai, saz semaisi yer alır. Konser bir oyun havasıyla sona erer. Çeşitli saz ve seslerin yer alıdığı koroya fasıl heyeti denir. (daha fazla…)


Fas

Cumartesi, 25 Nisan 2009

Fas

Fas

Kuzey Batı Afrika’da devlet. Yüz ölçümü 458.730 kilometrekare, nüfusu 26.249.000 (1990), başkenti Kabat (841.000).

Fas’ın kuzeyinde, Tel Atlasları’nın batı ucu olan Rif Dağları, Akdeniz kıyısı boyunca Cebelitarık’a kadar uzanır. Ortada Atlaslar’ın birbirine paralel sıradağ kütleleri (Orta Atlaslar, doruğu 4.165 m’ye varan Yüksek Atlaslar ve Anti Atlaslar) doğudaki Muluya Havzası’nı Atlas Okyanusu kıyısındaki alçak kıyı bölgesinden ayırır. Ülkenin güney ucundan Büyük Sahra Çölü başlar.

Bulunduğu enlem bakımından Fas’ta sıcak bir iklim egemendir. Fakat Atlas Dağları, Fas’ın doğusunu Okyanus etkisinden yoksun kılar; bu nedenle söz konusu kesim yeterince yağış alamadığı için bozkır görünümündedir. Atlas Okyanusu kıyısındaki bölgeler, özellikle kuzeybatı kesimi daha nemlidir. (daha fazla…)


Farsça

Perşembe, 23 Nisan 2009

Farsça

Farsça

İran dili. İÖ 6. yüzyıldan beri konuşulmaktadır. Pers hükümdarlarının dili olan eski Farsça ile, özellikle 1. Dara zamanında birçok yazıt hazırlanmıştır. Edebi değeri olmayan bu yazılar çivi yazısı ile ve üç dilde (Eski Farsça, Babilce, Elamca) yazılmıştır. 19. yüzyılda bunlar arasında karşılaştırma yapılarak bu yazı çözülmüştür. Pehlevice de denen Orta Farsça Sasani İmparatorluğu’nun resmi dili idi. Arami kökenli bir alfabe ile yazılıyor, yalnız sessiz harflerden oluşuyordu. Günümüzde kullanılan Farsça, doğrudan doğruya bu orta Farsça’dan doğmuştur ve Arapça’dan da büyük ölçüde etkilenerek birçok sözcük almıştır. Ortaçağ’dan günümüze dek önemli uygarlık dillerinden biri olan Farça ile 10. yüzyıldan beri gelişen zengin bir edebiyat yaratılmıştır. Bazı harflerin eklenmesiyle Arap alfabesiyle yazılır. (daha fazla…)